Sut i gofrestru busnes yn y DU (Rhan 1)

20/01/23

s ydych yn rhedeg busnes bach o’ch cartref neu’n gwerthu nwyddau a gwasanaethau ar-lein neu o siop, mae’n ofyniad cyfreithiol i chi gofrestru’ch busnes ar gofnod yn y DU. Gall methu â gwneud hynny arwain at gosbau sylweddol. Er mwyn osgoi dirwy fawr a chosbau yng nghyfnod cynnar eich busnes, mae’n well cofrestru’ch busnes cyn gynted â phosibl neu cyn i chi ddechrau masnachu.

Pan fyddwch yn cofrestru eich busnes, gallwch ddewis strwythur y cwmni yn dibynnu ar y math o fusnes yr ydych yn bwriadu ei gynnal. Gallwch gofrestru eich busnes fel unig fasnachwr, neu fel cwmni cyfyngedig.

Dyma’r mathau o strwythurau busnes i’w cadw mewn cof wrth gofrestru eich busnes, a beth maent yn ei olygu:

  1. Cofrestru fel unig fasnachwr

    Mae cofrestru eich busnes fel ‘unig fasnachwr’ yn golygu y byddwch yn gweithio ar sail hunangyflogedig. Mae angen i chi fod yr unig berchennog a chyfranddaliwr o’ch busnes i fod yn y categori hwn. Mae cofrestru eich busnes o yn y categori o fasnachwr unigol yn rhoi rheolaeth lawn a hyblygrwydd i chi wrth wneud penderfyniadau am eich busnes. Mantais cofrestru o dan fasnachwr unigol yw na fydd angen i chi restru eich busnes yn hygyrch i’r cyhoedd ar gofnod yn y DU (a elwir yn Dŷ’r Cwmnïau). Dim ond yn flynyddol y bydd angen i chi gyflwyno’r gwaith papur ariannol gofynnol i HMRC. Er mai dyma’r opsiwn hawsaf oherwydd gallwch chi gofrestru’ch hun ar-lein yn gyflym, mae’r model busnes hwn yn golygu eich bod yn llwyr gyfrifol am lwyddiannau a methiannau eich busnes.
  2. Cofrestru fel cwmni cyfyngedig

    Mae cofrestru fel ‘cwmni cyfyngedig’ yn golygu bod eich busnes wedi’i gofrestru fel endid annibynnol, ac yn gwahanu elfennau cyfreithiol ac ariannol y busnes oddi wrth y bobl sy’n ei redeg. Mae’r model busnes hwn yn sicrhau atebolrwydd cyfyngedig, gan fod yr unigolyn naill ai’n gyflogai neu’n gyfranddaliwr o’r busnes. Mae angen llawer mwy o waith papur ar y model busnes hwn ond mae’n sicrhau bod eich asedau personol yn cael eu diogelu. Mae cwmni cyfyngedig hefyd yn talu treth is ar yr elw a enillir. Mae’r gweithwyr yn talu treth ar eu henillion os yw dros y trothwy, ac mae’r busnes yn talu treth ar ei elw. Os yw’r busnes yn broffidiol gall cyfarwyddwyr hefyd gymryd difidendau o’r busnes ar gyfradd dreth is.
  3. Cofrestru fel Partneriaeth

    Opsiwn arall yw cofrestru eich busnes fel ‘partneriaeth’, lle rydych yn mynd i bartneriaeth ag unigolyn arall. O dan Ddeddf Partneriaeth 1890 diffinnir y model hwn yn gyfreithiol fel, ‘dau neu fwy o bobl yn ‘masnachu’n gyffredin gyda golwg ar elw’. Dyma’r fformat a ddewisir fel arfer ar gyfer busnes a fydd yn eiddo i ddau fasnachwr unigol neu fwy. Nid yw’r strwythur cwmni hwn yn ei gwneud yn ofynnol i chi gofrestru gyda Thŷ’r Cwmnïau. Mae partneriaid yn gyd-atebol am lwyddiant neu fethiant y cwmni, felly mae risg oherwydd gallwch chi gael eich dal yn gyfrifol am y partner arall hefyd.

Mae strwythurau cwmni eraill yn cynnwys Cwmni Cyfyngedig trwy Warant, Cwmni Cyfyngedig trwy Gyfranddaliadau, Mentrau Cymdeithasol, Cwmni Llog Cyffredin neu Elusennau ac ati.

Cadwch olwg am ein blog nesaf lle gallch ddarganfod sut i gofrestru eich busnes yn seiliedig ar strwythur y cwmni a ddewiswch. Os oes gennych unrhyw gwestiynau am gofrestru neu ddechrau eich busnes, cysylltwch â’r tîm heddiw.